Sanat Köşesi: Guernica

Bu resme bakınca ne görüyorsunuz? Abuk subuk şekiller? Ne olduğu belirsiz figörler? Belki de “kaos” görüyorsunuzdur, ne dersiniz?

Karşınızda Pablo Picasso denince akla gelen ilk eserlerden: Guernica sevgili dostlar. Buyurun bakalım bu tuhaf şekillerin hikayesi ne ve bize neler anlatmaya çalışıyorlar.

Guernica, 1997 yılında Picasso tarafından bir sipariş üzerine çizilen, 3,5 metrelik yüksekliği ve 7,8 metrelik genişliğiyle neredeyse bir duvar boyutundaki devasa eser. Bu sipariş verildikten sonra Picasso’nun ispanya iç savaşı hakkında bir gazete yazısı okuması üzerine yazının etkisinde kalarak çizdiği eser, doğal olarak ispanya iç savaşıyla ilgili. İç savaşın yarattığı kaos ve dehşeti kübizm yardımıyla anlatan eser, tamamlanıp beğenilere sunulduğunda pek çok farklı ülkenin ispanya iç savaşına olsan ilgisini arttırdı. Savaşın yarattığı cansızlık ve umutsuzluğu temsilen siyah beyaz çizilen eser günümüzde de savaşın dehşetinin ve savaş karşıtı, barış yanlısı olmanın sembolü hâline geldi. Bir odada geçen tabloda iç savaştaki bir bombalanma anı resmedilmiştir. Ana figürleri ispanyanın önemli kültürel figürleri olan boğa ve attır.

Tablonun sol tarafında kucağında ölü çocuğuyla ağlayan bir kadın ve onun üzerinde iri gözlü bir boğa vardır. Bunların yanında mızrakla yaralanmış ve yıkılmak üzere olan at göze çarpar. Atın burun delikleri ve dişleri insan kafatası şeklinde resmedilmiştir. Atın altında parçalanmış bir asker cesedi bulunur. Asker elinde, üzerinde çiçeklerin büyüdüğü bir kılıç tutar. Atın sağ tarafındaki pencereden elinde gaz lambası olan bir kadın içeri girmektedir.

Sahnenin geçtiği odanın tavanında bir lamba vardır. Lamba göz şeklinde çizilmiştir. Atın sağ tarafında bu korkunç ortam karşısında korkuya kapılmış bir kadın vardır; kadın lambaya boş gözlerle, umutsuzluk içinde bakar. Resimdeki bir diğer kadın ise olaylara korkuyla bakakalmıştır. Sağ taraftan olayların merkezine doğru topallayarak gitmeye çalışmaktadır. Sağ tarafta ateşlerin arasında kalmış, korkuyla kollarını kaldırıp çığlıklar atan bir adam bulunur.

Boğanın, atın ve ağlayan kadının dillerinin hançer şeklinde çizilmesi attıkları çığlıkları temsilendir, savaşın korkunçluğunu en açık şekilde gözler önüne seren eser savaşın ne kadar korkunç bir şey olduğunu sürekli olarak hatırlatması için bir kopyası BM güvenlik Konseyinin girişinde asılıdır.

Uzun bir süre ülke ülke dolaşan tablo önce londradaki modern sanat müzesinde sergilenmeye başlamıştır. Tabloyu kendi ülkelerine getirmek isteyen ispanyol yekililer bu taleplerini Picasso’ya ilettiğinde Picasso ispanyaya cmhuriyet gelmeden tabloyu teslim etmeyeceğini söylemiştir. İspanyada cumhuriyetin ilan edilmesinin ardından tablo ispanyaya teslim edilmiştir.

Günümüzde Madrid’de bulunan Reina Sofia Müzesinde sergilenmekte olan eser şimdilerde de ziyarete açık. İspanyaya gitmeye niyeti olan dostlarıma duyurulur.

Görüldüğü gibi Guernica da böyle bir eser canlar. Artık tablo bir alam ifade etmeye başladı mı sizin için? Yazın yorumlara.

Bir yazının daha sonuna geldik dostlarım.

Ben Eren Kaya, Ve bir sonraki yazıda görüşmek üzere efenim.